Expo Ferro

Introdución	Idade da Pedra Lascada	Idade da Pedra Pulida

Idade do Bronce	Idade do Ferro	Época Romana

A Idade de Ferro comeza a partires do final da Idade de Bronce e remata coa invasión romana. O seu desenvolvemento en Galicia coincide co Fenómeno Cultural Castrexo. A difícil contextualización do Fenómeno Castrexo dentro das culturas e épocas ó través das que se estende obríganos a abordalo conxuntamente dentro deste bloque.

O Fenómeno Castrexo recibe o seu nome por un asentamento fortificado característico: o castro. Este adoita ter forma circular ou elíptica, e as súas dimensións son moi variables. No seu interior distribúense cabanas de forma circular, ovalada e rectangular, cun urbanismo incipiente. Tradicionalmente adoitábase relaciona-lo Fenómeno Castrexo cos Celtas, hoxe en día confírmase a súa xénese a partires da evolución do mundo indíxena anterior e o contacto co resto das culturas europeas da época.

De xeito xeral a economía seguiríase baseando na agricultura e a gandería, sen esquecerse da caza, da pesca, da recolleita e da explotación de recursos mariños. Tamén existirían actividades mineiras, e se potenciarían as comerciais. Aparentemente a sociedade castrexa tivo certo carácter guerreiro, e daba gran importancia ás relacións de parentesco tipo “clan”.

Na cultura material observamos un grande pulo na cerámica e tamén no traballo dos metais, especialmente da ourivería. Aínda así, seguiron facendo pezas en pedra.

Os castros son poboados fortificados que afunden as súas raíces na Idade do Bronce, se desenvolven na Idade de Ferro, evolucionan na Época Romana, e comezan a desocuparse na Época Xermánica. De tal xeito amosan unha grande diferenza cronolóxica e cultural.

A presenza destes xacementos fortificados parece implicar unha sociedade onde o bélico ten gran importancia. Os autores clásicos recalcaron a belicosidade dos pobos do noroeste como parte do seu discurso denigratorio que xustificase a intervención de Roma para pacificalos e civilizalos. Non obstante, parece que as fortificacións obedecían a motivacións non estrictamente defensivas: non parece que foran construídas contra os castros veciños, nin contra os romanos. É máis, séguense construíndo en época romana cando non existía risco algún de contenda. A súa explicación tense que buscar no marco ideolóxico e simbólico.

Sendo innegable que estes elementos naceron cunha finalidade defensiva, co paso do tempo, coa ausencia de perigos, séguense a construír cun aspecto monumental para dar prestixio á sociedade que as levanta, como símbolo da riqueza e como identificación dun pobo a un territorio onde o castro é un elemento aglutinador da identidade social e territorial.

Os sistemas defensivos dos castros son moi diversos. O primeiro compoñente defensivo adoita se-lo propio emprazamento xeográfico, lugares con boas condicións naturais para a defensa; poden contar con elementos simples, ou múltiples; existindo casos nos que tan só existe un elemento defensivo construído, e outros nos que están presentes tódolos elementos. Así pois, do exterior dun castro cara ó seu interior podemos descubrir os seguintes elementos: Pedras Fincadas, grandes labras fincadas na terra para evita-los ataques da cabalería, abondan moito en xacementos fortificados da Meseta, dende o punto de vista defensivo no noso país non teñen moito sentido, aínda que existen bastantes exemplos, porque os cabalos eran moi escasos. Seguidamente sitúanse os terrapléns e parapetos, acumulacións de terra para dificulta-lo acceso ó núcleo poboacional, entre eles adoitan existir foxos secos, tanto configurados pola sucesión dos parapetos, como froito de traballos de escavación. O derradeiro tramo defensivo era unha muralla de pedra, coroada, ó igual que algún parapeto, cunha estacada. As portas, como punto feble da defensa, podían estar protexidas por torres laterais, maiormente a principal. A entrada ó recinto non se facía de fronte, tíñase que rodear parte do sistema defensivo para así ofrecer un flanco ó defensor; os propios foxos formaban parte do sistema de acceso.

Vitrina-09: Contén restos zoolóxicos e vexetais que foron utilizados como alimento nos castros; tamén se amosan outras especies vexetais comestibles que estaban ó alcance destas sociedades. Dentro dos restos zoolóxicos cabe salienta-la presenza de ovella/cabra, vaca, porco e cabalo, xunto cun amplo abano de especies mariñas como mexillóns, lapas, minchas, ourizo, etc.
Vitrina-10: Amosa vasillas características deste período procedentes do Castro de Vixil, Boizán (Vilalba).
Vitrina-11: Recolle diferente material procedente de varios castros galegos. Dentro dos materiais metálicos destacan dúas fíbulas, un fragmento de torques, unha folla dun puñal, un compás, etc; de pedra cóntase con dúas aixolas de pedra pulida, un buril de pedra lascada, e varias pesas.
A exposición deste bloque complétase coa presenza de dúas maquetas, unha dun castro e outra do detalle dun grupo de edificacións castrexas, xunto coa presenza dun muíño circular no que se pode experimentar co seu uso.