Idade do Bronce

Consideramos o comezo da Idade de Bronce cos inicios da fundición do cobre, no Calcolítico, cultura que coincide coa expansión dun tipo cerámico moi característico: a cerámica campaniforme. Non obstante, a Idade de Bronce propiamente dita, arrinca do Calcolítico e afunde as súas pegadas no Fenómeno Castrexo.

As comunidades desta época practicaban unha economía semellante á do Neolítico. A obtención dos metais necesarios para a fabricación dos materiais (armas, xoias, aparellos de labranza...) existía grazas á práctica dunha minería do cobre, estaño, chumbo, ouro e prata. Nesta época ten un grande pulo a actividade comercial entre as diversas comunidades.

A sociedade e as formas culturais son cada vez máis complexas e diversificadas. Os excedentes alimenticios, produto dunha explotación do medio ambiente máis eficaz, permitiron o crecemento da poboación e a súa progresiva especialización. Deste xeito documéntase a aparición de grupos máis prestixiosos e poderosos -os guerreiros-, e o xurdimento de xefaturas que controlan a vida da comunidade.

Guerreiro.

Así, os poboados vanse facendo permanentes e tenden á fortificación. Os enterramentos individuais -cistas- van gañando importancia fronte os grandes enterramentos de tradición megalítica. Nesta época asistimos ó xurdimento dun tipo de arte, os petroglifos: gravuras decorativas en pedra con motivos xeométricos e faunísticos.

Dos primeiros tempos da metalurxia datan as evidencias máis antigas de poboados na nosa terra; isto non quere dicir que no Neolítico non tiñan este tipo de asentamento, senón que nin por medio da arqueoloxía, nin por achados casuais temos constancia deles. En termos moi xerais, as ocupacións anteriores estaban cinguidas ás serras e penechairas, onde a economía agro-pastoril, posiblemente máis pastoril que agrícola, se complementaba coa caza e recolleita, para lentamente ir intensificando a explotación agrícola, dándose unha expansión cara ás terras baixas: chairas e vales.

Fundición dun machado.

Coñecemos asentamentos da primeira e da derradeira fase desta época. Os primeiros, moi precarios, trátanse de poboados de carácter temporal, feitos con materiais perecedoiros dos que se conservan as estructuras pétreas das lumieiras e restos do que poderían ser vivendas (Lavapés, Cangas; O Fixón, Hío; O Regueiriño e A Fontela, Moaña). Do Bronce final datan os primeiros castros galegos (Penalba, Campolameiro; Torroso, Mos; O Neixón Pequeno, Boiro) nos que se documentan abondosas testemuñas de metalurxia. Tradicionalmente pensábase que as construcións dos castros máis antigos eran feitas de materiais perecedoiros, e que a “petrificación” das vivendas non tería lugar ata o século III a.C., hipótese desbotada na actualidade.

Polo demais, agás a introdución da metalurxia e as novidades xurdidas ó seu carón, a vida cotián era moi semellante á do Neolítico. Xunto á agricultura e gandería, a produción artesanal de ferramentas e utensilios de pedra e madeira, a olería, a cestería, o tecido, a moenda, e outras actividades domésticas escasamente se diferencian dos tempos anteriores. Uns dos aspectos máis chamativos desta época son os gravados rupestres ó aire libre, petroglifos, característicos da nosa terra e moi abondosos nas Rías Baixas.

Formas cerámicas.

A Idade de Bronce en Galicia inscríbese dentro dunha ampla corrente sociocultural da Europa Atlántica. A finais do III milenio a.C. documéntanse as primeiras relacións de intercambio entre os finisterres atlánticos. As semellanzas en gran parte dos elementos metálicos atopados ó longo desta fachada atlántica poñen en evidencia a existencia dalgún vencello. Por estas rutas circularían cobre e ouro galegos cara as terras do Norte e estaño cara ó Mediterráneo. Ademais de canle comercial destas materias primas e de bens de consumo e de prestixio, sería un fluxo de intercambio de ideas. Na transición do II ó I milenio a.C., a nosa terra viviu un proceso de intensificación económica motivada por unha maior productividade agraria acadada grazas á introdución de novos cultivos e ó emprego dunha tecnoloxía agraria máis axeitada. Nesta etapa ten lugar unha intensificación das relacións atlánticas e co Mediterráneo.

Cista.

 Ý

Materiais Expostos

Ý